به گزارش دلفین، فاطمه دژگانی، معروف به مادر جزیره قشم یکی از زنان موفق و مطرح استان هرمزگان است که در سال ۱۳۱۵ در محله قلعهشاهی بندرعباس به دنیا آمد. زمانی که کمتر زنی حق ادامه ی تحصیل داشت، فاطمه در بهداری بندرعباس واقع در چهارراه برق مشغول به کار شد و در ضمن کار به تحصیل نیز ادامه داد؛ آن زمان دبیرستان مستقلی برای دختران نبود و فاطمه که شیفتهی علم و یادگیری بود با دبیرستان جاوید پسرانه بهصورت متفرقه امتحان میداد.
دژگانی سال ۱۳۳۰ ازدواج کرد و ساکن جزیره هرمز شد، در سال ۱۳۳۷ نیز موفق به اخذ دیپلم ادبیات شد و سپس راهی جزیره قشم شد و تا سال ۱۳۶۰ در اداره گمرک قشم کار کرد.
وی از سال ۱۳۷۵ به جمعآوری اطلاعات در زمینه فرهنگ بومی اقدام کرد، نخستین کتاب وی با نام «جنزدگان در جنوب» منتشر شد، دژگانی برای نوشتن و تحقیق از این موضوع از چابهار تا آبادان از ابوظبی تا شارجه و دبی رفت.
دومین کتابی که از وی منتشر شد، «قشم نگینی بر خلیجفارس» نام دارد که موضوع آن آداب رسوم، عروسیها، مراسمات و غذاهای محلی هرمزگان است و در سال ۱۳۸۴ به چاپ رسید.
«تأسیس قشم از زمان ساسانیان» با موضوع تاریخ قشم، «خمیر بهشت گمشده» با موضوع زیباییهای شهرستان خمیر، «باورهای سینهبهسینه عقاید مردم» با موضوع خرافاتی که مردم به آن باور دارند، «شعرا و مشاهیر استان هرمزگان» که به معرفی تمامی شعرا و نویسندگان هرمزگان میپردازد، «چیستان در جنوب» با موضوع جمعآوری تمام چیستانهای قدیمی جنوب، «آنچه بر ما گذشت ۳۶ داستان حقیقی» که داستان حقیقی افراد سالخورده بالغبر ۱۰۰ سال گذشته است، «سفیر عشق قشم سردار قشم غلام شاه ذاکری» در خصوص معرفی زندگینامه این شهید و معرفی ۱۶ شهید جزیره قشم و «زنان پیامآور عاشورا» با موضوع حفظ آداب رسوم عزاداری امام حسین (ع) در کل استان هرمزگان توسط زنان، بخشی از کتابهای وی است.
وی حدود ۲۰ اثر برای شناساندن فرهنگ، آدابورسوم شهرستان قشم و جنوب کشور به نگارش درآورد.
فاطمه دژگانی، این بانوی محقق و نویسنده هرمزگانی سرانجام در ۲۳ دیماه ۹۷ در سن ۸۲ سالگی پس از تحمل مدتها بیماری دار فانی را وداع گفت.
زندگینامه کوتاهی از فاطمه دژگانی؛ محقق هرمزگان در کتاب «در یاد ماندگان دیار ما»؛ شرحی بر احوال مشاهیر فرهنگی هنری هرمزگان توسط ماندانا سایبانی به چاپ رسیده است.
















Saturday, 14 February , 2026