به گزارش دلفین، کتاب «پارسیان در آیینهی اسناد» اثر «نصرالله کریمی» که ویراستاری آن را «عبدالجلیل مرداسنگی» از سوی انتشارات نسیم بادگیر بر عهده داشت، در زمستان ۱۳۹۸ منتشر شد که در این یادداشت سعی داریم تا نگاهی اجمالی به این اثر داشته باشیم.
مشخصه قابلتوجه اثر، مستند بودن آن است که ارزشش را افزون ساخته است. قلم ساده، دلپذیر و کریمانهی کریمی پس از ۳۰ سال سختکوشی با تنپوش نیکوی معلمی، به غنای کار افزوده است. پیشکش کردن این کتاب به اکنونیان و آیندگان نیکو سرشت پارسیان، سپاسداری این پژوهشگر گرانسنگ را تصویر میسازد. در این مجموعه تاریخی، با درایت و دشواری کوشش شده است تا اسناد مقدور در سراسر کشور درباره گاوبندی- نگین کرانههای شمالی خلیجفارس یا پارسیان امروز به نیکی گردآوری شود و تاریخ این سرزمین متمدن را با عشق مطالعه کند. جغرافیای جالبی که به اذعان باستانشناسان در بررسی «تل پرگو» موجودیت پارسیان را به دوران درخشان هخامنشی و ساسانیان گره میزند. این اثر ارزشمند در دو بخش از تاریخ پارسیان و نامهها و صورتجلسات اداری سالیان پیشین را در دل پررمز و راز خویش جا داده است.
در فصل نخست، برگهایی از تاریخ گاوبندی، از تپههای باستانی تل پرگو دوهزارساله، بندر هخامنشی اپوستانا (بستانو)، بلغره در سفر «سر اورل استاین» باستانشناس انگلیسی، «بردول» نخستین خاستگاه مردم گاوبندی تا ضرب سکه و حمله ناو انگلیسی به بندر شیو و … پرداخته است و در فصل دوم که به مکاتبات اختصاص دارد، مکاتبات وزارت کشور، ارتقا بخش گاوبندی به شهرستان، سیر تغییر نام گاوبندی به پارسیان و … را با دقت و ظرافت آورده است.
برشی از کتاب: (سکونت آل نصوری در گاوبندی)
در حدود آغاز سده هجدهم، قبیله النصوری از نجد عربستان به ایران آمد و در آغاز در کلاتو (شرق بوشهر) ساکن شد. پس از مرگ «بن خالد بن مهنا»، نخستین رهبر این خاندان، «بنو خالد خول ابن منصور» که یاسر نامیده میشد، رهبری را در دست گرفت. … ابن منصور قبیلهی خود را از کلاتو به نواحی داخلیتر این سرزمین و جایی به نام «بمبریه»، تقریباً در پنج کیلومتری جنوب گاوبندی کنونی برد. در اینجا قبیله به دو دسته شد که یک دسته به ناحیه و شهر طاهری رفت و دستهی دیگر در گاوبندی و ناحیهی مجاور آن، شیب کوه استقرار یافت. در آن زمان گاوبندی زیر فرمان آل حرم و بنی تمیم بود. زمانی که یاسر …
معرفی مؤلف:
استاد نصرالله کریمی، چهارشنبه بیستم آذرماه سال ۱۳۳۶ در ده کوچک «یرد قاسم عالی» شهرستان پارسیان در یک خانواده فرهنگی اصالتاً ترکمن زاده شد. وی انسانی جستجوگر، گرامی و گرانسنگ است که هرمزگان به وجود نازنینش مباهات میکند. از این پژوهشگر ۶۳ ساله که همواره شور نوشتن در سر دارد، تاکنون هفت اثر قابلتحسین نوشته است.
«آیین دوستی و همنشینی» ، «از ترکمن تا پارسیان» ، «پارسیان پاسبان خلیجفارس» ، «تاریخچه آموزشوپرورش جنوب ایران» ، «خلیجفارس و کرانههای شمالی» ، «از گاوبندی تا پارسیان به روایت تصویر» و «پارسیان در آیینهی اسناد» از آثار این نویسنده و محقق بنام هرمزگانی است.
یادداشت اختصاصی: یوسف ملایی
















Sunday, 15 February , 2026